Γράφει ο Αναστάσης / Ellas.news

Μουσική, η τέχνη που σε απογειώνει, σε ηρεμεί, σε διεγείρει και εν τέλει σου προσφέρει εφόδια για να αντιμετωπίσεις τις διάφορες καταστάσεις στη ζωή σου.

Η Ελλάδα, μια χώρα με πλούσια μουσική παράδοση που ακολουθεί μια πορεία πολλών χρόνων, έχει να προσφέρει μεγάλο πολιτισμικό πλούτο στον ακροατή. Τα ακούσματα ποικίλουν ανάλογα με το γεωγραφικό διαμέρισμα και σίγουρα η γεωμορφολογία του τόπου καθώς και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες διαμορφώθηκε η παράδοση κάνουν πολύ ιδιαίτερες τις μελωδίες που ακούγονται σε κάθε μέρος. Όπως είναι γνωστό κάθε γεωγραφικό διαμέρισμα έχει την δική του μοναδική μουσική παράδοση.

Οι βασικές θεματικές των παραδοσιακών τραγουδιών, που συναντώνται σχεδόν σε όλες τις μουσικές παραδώσεις της Ελλάδας είναι οι εξής:

  • Ξενιτιά
  • Γάμος
  • Πάθη
  • Έρωτας
  • Πόνος
  • Κοινωνικά θέματα
  • Ξεριζωμός Πόντος , Μικρά Ασία.

Τα τραγούδια ως επί το πλείστο ήταν βιωματικά, δηλαδή είχαν ως έμπνευση καθημερινά γεγονότα της ζωής των ανθρώπων. Πολλές φορές τα παραδοσιακά τραγούδια ηχούσαν και συντρόφευαν τους ανθρώπους σε πολλές από τις δραστηριότητες τους όπως π.χ. η εργασία στο χωράφι.

Παρόλο που αυτή η μουσική παράδοση έχει διανύσει πολλά «χιλιόμετρα» έχει παραδοθεί στα χέρια της γενιάς μας με πολύ μεγάλη πληρότητα. Κατά γενικό κανόνα, στο παρελθόν, η γνώση των τραγουδιών αλλά και των μελωδιών που απαρτίζουν αυτό το σύνολο μεταδίδονταν προφορικά από γενιά σε γενιά και διδάσκονταν από γέρο σε νέο. Σήμερα βέβαια αυτό μοτίβο δεν ισχύει καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι ενδιαφέρονται για το συγκεκριμένο μουσικό είδος οπότε διδάσκετε και πιο συστηματικά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγχρονης διδασκαλίας παραδοσιακής μουσικής είναι το ΤΕΙ στην Άρτα.

Στης μέρες μας υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι μουσικοί σε κάθε τόπο που επιτελούν το έργο της μουσικής παράδοσης με πολύ μεγάλο ζήλο και αφοσίωση καθώς το βάρος της συνέχισης αυτού το μοναδικού είδους είναι στα χέρια τους.

Κάθε γεωγραφικό διαμέρισμα έχει τη δική του μουσική παράδοση και το σύνολο τους δημιουργεί ένα εντυπωσιακό μουσικό μωσαϊκό. Συμβαίνει βέβαια σε κάποιες περιοχές τα παραδοσιακά να είναι κοινά αλλά σίγουρα η κάθε μια θα έχει ένα ιδιωματικό χαρακτηριστικό, άλλωστε αυτή δεν είναι η γοητεία της παράδοσης;

Παρακάτω θα αναφέρουμε ονομαστικά τις κατηγορίες των Ελληνικών μουσικών παραδόσεων:

  • Θρακιώτικη
  • Ηπειρώτικη
  • Κρητική
  • Ποντιακή
  • Μικρασιάτικη
  • Νησιώτικη
  • Δημοτική

Τα ακούσματα ανάλογα με την περιοχή ποικίλουν, αυτό οφείλετε σε διάφορους παράγοντες. Ορεινές, δύσβατες και τραχιές περιοχές συνήθως έχουν πιο βαριές στο άκουσμα μελωδίες από ότι οι πεδινές τοποθεσίες. Επίσης διάφορα παρατηρείτε από τα ανατολικά σημεία της Ελλάδας προς τα δυτικά καθώς όσοι βρίσκονταν στη Μικρά Ασία, στον Πόντο ή κοντά σε εκείνες τις περιοχές χρησιμοποιούσαν στη μουσική τους πολλά ανατολίτικα στοιχεία ενώ όσο πηγαίνουμε στις περιοχές προς Ιταλία αλλάζουν εντελώς τα ακούσματα και γίνονται λίγο πιο Ευρωπαϊκά χωρίς αυτό να είναι πάντα απόλυτο.

Όσον αφορά την εξέλιξη αυτής της μουσικής, από την προσωπική μου εμπειρία ως μουσικός, θα χαρακτήριζα την παραδοσιακή μουσική τη μητέρα όλων των άλλων μεταγενέστερων ειδών, βλέπετε, είναι η ανάγκη του απλού λαού να εκφράσει τις καθημερινές δυσκολίες της ζωής γράφοντας αριστουργήματα και επειδή η μουσική είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ζει και εξελίσσετε, κατανοούμε πως από την παράδοση προέκυψε το ρεμπέτικο, το λαϊκό και εν τέλει σε μια εξέλιξη όλων αυτών και μια δυτικοποίηση της Ελλάδας πρόεκυψαν όλα τα σημερινά παρακλάδια μουσικών ειδών που ακούμε.

Θα κλείσουμε αυτή τη διαδρομή με κάποιους τίτλους από πολύ όμορφα παραδοσιακά κομμάτια. Καλή ακρόαση!

  • ΠοντιακόΈνα πουλίν επέτανεν
  • ΚρητικόΣτης Γραμβούσας το ακρωτήρι
  • ΗπειρώτικοΤι κακό έκανα ο καημένος
  • ΝησιώτικοΣτο παραθύρι πρόβαλε
  • Μικρασιάτικο – Η Έλλη θέλει σκότωμα
  • ΘρακιώτικοΔω πατώ κι ‘κει πατώ
  • ΘεσσαλικόΠου πας αφέντη μέρμηγκα
  • ΠελοποννήσουΒλαχούλα εροβόλαγε